07 okt. 2025
Technische vragen Kaalslag Populieren en Essen Weidsteeg en Rondeel
Aanleiding De gemeente heeft aangekondigd dat aan de Weidsteeg tachtig populieren en aan het Rondeel ruim tweehonderd essen worden gekapt vanwege respectievelijk veiligheidsrisico’s en ziekte van de bomen. De Partij voor de Dieren wil helderheid over de onderbouwing, de procedures en de afweging tussen veiligheid, ecologie en behoud. 2.Op basis van welk onderzoek is vastgesteld dat alle 80 bomen aan de Weidsteeg een veiligheidsrisico vormen? 2.1. Wanneer is dit onderzoek uitgevoerd en door wie (bijvoorbeeld een boomveiligheidsdeskundige)? Kunt u dit onderzoek met ons delen/publiceren 2.2. Zijn minder ingrijpende maatregelen, zoals veiligheidsnoei of tijdelijke afsluiting van het pad, overwogen? Zo ja, waarom zijn die afgewezen? 2.3. Wat zijn de mogelijkheden om een second opinion te krijgen betreft de gezondheid van de bomen op de kaplijst? 3. Zijn er ecologische onderzoeken uitgevoerd naar vleermuizen of broedvogels in de bomen op zowel de Weidsteeg als het Rondeel? Zo ja, wanneer en wat waren de uitkomsten? Kunt u het onderzoek met ons delen/publiceren? 3.1. Worden bomen met mogelijke verblijfplaatsen pas na het seizoen verwijderd, of gefaseerd gekapt? 3.2. Worden stammen of delen van bomen waar dat veilig kan, behouden als dood hout ten behoeve van biodiversiteit? 4. Wat kost de kap en herplant van de populieren, en wat zou het kosten om alleen onderhoud (zoals snoei van de gevaarlijkste takken) uit te voeren? 4.1. Wie voert de kap uit en wie wordt eigenaar van het vrijkomende hout? 4.2. Klopt het dat kap goedkoper is dan onderhoud, en dat de opbrengst van het hout bij de aannemer terechtkomt? Kunt u de administratie/cijfers hiervan met ons delen? 4.3. Heeft de gemeente een bomenfonds waarin de waarde van gekapte bomen wordt gecompenseerd? 5. Welke boomsoorten worden op welke locatie teruggeplant, in welke aantallen en op welke termijn? 5.1. Hoe wordt ervoor gezorgd dat de nieuwe aanplant dezelfde ecologische en koelende waarde krijgt als de huidige bomenrij? |
Eventuele toelichting: Wij zijn geschrokken van de hoeveelheid bomen die gekapt gaat worden. Ook vele inwoners zijn geschrokken en willen graag bezwaar maken. We willen graag samen met de gemeente kijken hoe we zoveel mogelijk bomen zo veilig en zo lang mogelijk kunnen laten staan, zonder gelijk over te gaan op de zeer drastische ecologische kaalslag van bijna 300 bomen. De ecologische waarde van een dergelijke grote boom bereik je met nieuwe aanplant pas na minstens 30 jaar en is niet één op één te vervangen. |
| Namens de fractie Partij voor de Dieren, Myra van der Velde |
1.Wordt met de kap gewacht tot na afloop van de bezwaartermijn en worden alle zienswijzen van
inwoners in overweging genomen?
Antwoord: Rondeel, ja, Weidsteeg wachten we tot er uitspraak is gedaan van de Rechtbank.
2.Op basis van welk onderzoek is vastgesteld dat alle 80 bomen aan de Weidsteeg een
veiligheidsrisico vormen?
Antwoord: Op basis van rapport Richtlijn takbreuk populier van Wageningen University & Research, kennis en ervaring en telefonisch overleg met externe groentechnisch specialist en European Tree Technician.
2.1. Wanneer is dit onderzoek uitgevoerd en door wie (bijvoorbeeld een boomveiligheidsdeskundige)?
Antwoord: Rapport Richtlijn takbreuk populier van Wageningen University & Research uit 2018.
Kunt u dit onderzoek met ons delen/publiceren?
Antwoord: Ja, VIRIDUS 2025-177 Notitie - Boomcontrole Weidsteeg Culemborg (geanonimiseerd)
2.2. Zijn minder ingrijpende maatregelen, zoals veiligheidsnoei of tijdelijke afsluiting van het pad,
overwogen? Zo ja, waarom zijn die afgewezen?
Antwoord: Veiligheidssnoei richt zich op het verwijderen van dode, zieke of gevaarlijke takken. Bij Brandaris zijn de takken echter levend en gezond ogend maar toch breuk gevoelig. Afsluiting is niet overwogen omdat we op korte termijn zouden gaan kappen en het is een doorgaande route voor toevoer van de stad, incl. busroute. Rondeel wordt afgewogen om dit permanent af te sluiten.
2.3. Wat zijn de mogelijkheden om een second opinion te krijgen betreft de gezondheid van de
bomen op de kaplijst?
Antwoord: De bomen op Het Rondeel zijn dood of zitten in hun laatste fase van de Essentaksterfte. Dat houdt in dat deze bomen binnen 6 maanden zijn afgestorven. Het aanvragen van een second opinion voor de populieren aan de Weidsteeg impliceert dat het veiligheidsrisico nog enige tijd aanhoudt, gezien de rapportage pas over enkele weken beschikbaar zal zijn.
3. Zijn er ecologische onderzoeken uitgevoerd naar vleermuizen of broedvogels in de bomen op
zowel de Weidsteeg als het Rondeel? Zo ja, wanneer en wat waren de uitkomsten?
Antwoord: Voor de Weidsteeg is er onderzoek uitgevoerd. Er blijkt uit het rapport dat de populieren rij een onderdeel vormt van een vliegroute van vleermuizen De bomen worden daarom tot 4 m gekapt en de stammen blijven. De nieuwe bomen worden hier tussen geplant. De stammen blijven staan tot de tussenruimte tussen de boomkronen groot genoeg is dat deze stammen uiteindelijk verwijderd worden. De bomen in Het Rondeel worden in overleg met Ecologisch adviesbureau Viridus gekapt. Overleg en eventuele rapportage volgen nog.
3.1. Worden bomen met mogelijke verblijfplaatsen pas na het seizoen verwijderd, of gefaseerd
gekapt?
Antwoord: Uit onderzoek is gebleken dat er zich geen verblijfplaatsen bevinden in de populieren aan de Weidsteeg. De populieren worden nu tot 4 m hoogte gekapt waardoor de vliegroute behouden blijft. De bomen in Het Rondeel worden in overleg met Ecologisch adviesbureau Viridus gekapt. Overleg en eventuele rapportage volgen nog.
3.2. Worden stammen of delen van bomen waar dat veilig kan, behouden als dood hout ten
behoeve van biodiversiteit?
Antwoord: Minimaal. Deel van de bomen blijven wel staan in de Weidsteeg, maar dood hout niet. De dode essen op Het Rondeel vormen een gevaar voor veiligheid en zullen moeten worden verwijderd. De zieke essen breken precies aan de voet van de boom als gevolg van de daar ontstane zwammen.
3.3. Kunnen de zieke bomen zo lang als mogelijk blijven staan?
Antwoord: Takbreuk bij populieren aan de Weidsteeg is geen ziekte, maar het is wel een mechanisch-structureel probleem dat voortkomt uit de houtanatomie, groeisnelheid en takaanhechting van de boom. Op Het Rondeel hebben alle essen de essentaksterfte, een schimmelziekte veroorzaakt door Hymenoscyphus fraxineus
(voorheen Chalara fraxinea) die essen aantast, waarbij takken en bladeren afsterven door
verstopte vaten. Hierdoor sterft de boom totaal af met omvallen als gevolg.
4. Wat kost de kap en herplant van de populieren, en wat zou het kosten om alleen onderhoud
(zoals snoei van de gevaarlijkste takken) uit te voeren?
Antwoord: De kap kost € 13.750,- incl. verkeersmaatregelen. De aankoop van de SKAL/Planetproof bomen is
€ 14.250,- . Voor de aanplant is nog niets gerekend. Het wordt uitgevoerd door de Eigen Dienst of door een aannemer. Er is geen onderhoud mogelijk, dus hiervan zijn de kosten niet inzichtelijk.
4.1. Wie voert de kap uit en wie wordt eigenaar van het vrijkomende hout?
Antwoord: Een commercieel bedrijf die gespecialiseerd is in bomen kappen. Dit bedrijf wordt eigenaar van het hout.
4.2. Klopt het dat kap goedkoper is dan onderhoud, en dat de opbrengst van het hout bij de
aannemer terechtkomt?
Antwoord: Nee, want na de kap moeten er nieuwe bomen worden geplant die de eerste jaren begeleidingssnoei, water e.d. nodig hebben. Ja de opbrengst komt bij de aannemer terecht. Het hout wat vrijkomt op Het Rondeel is zo goed als onbruikbaar. Dit hout is sterk in kwaliteit verminderd en in veel gevallen onbruikbaar. De schimmel tast het hout van binnenuit aan, waardoor het bros, zacht en structureel onbetrouwbaar wordt.
Kunt u de administratie/cijfers hiervan met ons delen?
Antwoord: Nee, deze cijfers hebben we niet.
4.3. Heeft de gemeente een bomenfonds waarin de waarde van gekapte bomen wordt gecompenseerd?
Antwoord: Nee.
5. Welke boomsoorten worden op welke locatie terug geplant, in welke aantallen en op welke
termijn?
Antwoord: Op de Weidsteeg worden 5 inheemse boomsoort terug geplant. Dit zijn 9 stuks Populus nigra (zwarte popullier) 18 stuks Carpinus betulus (haagbeuk), 18 stuks Betula pubescens (zachte berk), 18 stuks Alnus glutinosa (zwarte els) en 16 stuks Ulmus Laevis (fladderiep). Deze worden vóór 1 januari 2026 geplant.
5.1. Hoe wordt ervoor gezorgd dat de nieuwe aanplant dezelfde ecologische en koelende waarde
krijgt als de huidige bomenrij? Voor de herplant na het verwijderen van de 80 populus nigra 'Brandaris'aan de Weidsteeg is bewust gekozen voor een gevarieerde mix van boomsoorten: haagbeuk, zwarte els, zachte berk, populus nigra en fladderiep. Deze soorten zijn geselecteerd op basis van hun ecologische waarde, geschiktheid voor de locatie en bijdrage aan biodiversiteit.
- Ecologische waarde: Door te kiezen voor een divers palet aan inheemse soorten wordt de ecologische waarde van de bomenrij versterkt ten opzichte van de oorspronkelijke monocultuur van populieren. De nieuwe soorten bieden variatie in bloei, bladstructuur en habitat, wat gunstig is voor insecten, vogels en andere fauna.
- Koelende werking: Hoewel jonge bomen nog niet dezelfde schaduw en verdampingscapaciteit bieden als volwassen exemplaren, zal de koelende werking geleidelijk toenemen naarmate de bomen groeien en hun kroonvolume toeneemt. De gekozen soorten hebben allemaal een goede bladmassa en zijn geschikt om op termijn een vergelijkbare verkoelende functie te vervullen.
Kortom, met deze herplant wordt niet alleen gestreefd naar behoud van de bestaande functies, maar ook naar een versterking van de ecologische kwaliteit en een toekomstbestendige bomenrij. Voor de herplant aan Het Rondeel zal eerst een onderzoek moeten worden gedaan wat er terug geplant kan worden. Het Rondeel is een Rijksmonument, waar we niet zomaar wat terug kunnen planten. Er wordt begin 2026 een onderzoek gestart door Stichting in Arcadia. Zij maken herstelplannen en doen historisch onderzoek naar groen erfgoed. Het Rondeel is historisch wandelbos dat onderdeel is van de voormalige buitenplaats De Bol op Redichem.
