Technische vragen Mogelijk gebruik staalslakken in wegverharding

De Partij voor de Dieren heeft vragen over het mogelijke gebruik van halfverharding waar giftige staalslakken in verwerkt zijn, voor de wandelpaden op het Jach. ^{[1] [2]}

Gezien de gezondheid- en milieurisico’s die de giftige staalslakken met zich meebrengt en het daaruit voortkomend verbod sinds 23 juli 2025 op het gebruik van staalslakhoudende wegverharding, vindt onze fractie het zorgelijk dat het onduidelijk is waar er in Culemborg staalslakhoudende wegverharding is toegepast. Graag stellen we daarover de volgende technische vragen.

1. Is er bij de herinrichting/vergroening van het Jach gebruik gemaakt van Graustabiel of een andere staalslakhoudende halfverharding voor de wandelpaden?

Zo ja, welk product is exact toegepast, door welke leverancier, en in welke hoeveelheden (in tonnen of m³)?

En zo ja, welk percentage van de wegverharding is staalslakhoudend?

Antwoord:

Ja, er is in totaal ca. 60 ton graustabiel van 0/12 mm op een onderlaag van menggranulaat toegepast op de wandelpaden in het Jach. Dit is geleverd door de Beijer bouwgrondstoffen. Zie in de bijlage het productblad hiervan.

2. Wat zijn de risico’s van de aanwezigheid van toegepaste staalslakhoudende wegverharding in Culemborg voor mens, dier en milieu?

Antwoord:

Het materiaal voldoet aan de milieu hygiënische eigenschappen, zoals gesteld in het Besluit bodemkwaliteit. Graustabiel kan gezondheidsklachten veroorzaken, vooral bij jonge kinderen die ermee spelen, door de hoge alkaliteit (pH-waarde tussen de 11,6 en 12,6) die huid- en slijmvliesirritatie kan geven. Er zijn geen schadelijke metalen aangetroffen bij eerder monsters in andere gemeentes op dit product.

Hoewel Graustabiel gecertificeerd is, heeft de gemeente besloten naar aanleiding van de landelijke berichten per 23 juli 2025 te stoppen met het gebruik van Graustabiel in de openbare ruimte. Deze landelijke maatregel is ingesteld op basis van het voorzorgsbeginsel.

Voor voet- en fietspaden geldt dat wat er nu ligt, mag blijven liggen. Op speelplekken moet Graustabiel worden verwijderd. Dit laatste is niet van toepassing bij de gemeente Culemborg. Voor meer technische informatie, zie: https://www.stad-en-groen.nl/article/50384/verwarring-over-staalslakken-leidt-tot-onnodige-projectstops-bij-halfverharding

3. Op welke (andere) plekken in Culemborg is er staalslakhoudende halfverharding zoals Graustabiel of Duomix gebruikt?

Antwoord:

Op het Welmoet Wijnaendts Franckenpad, het wandelpad langs de Triosingel, op het fietspad Meerkade en het wandelpad langs het spoor ter hoogte van het Buitenhof is graustabiel toegepast.

4. Zijn er mogelijkheden om te voorkomen dat op de locaties waar staalslakhoudend wegverharding is gebruikt, schade wordt toegebracht aan gezondheid en milieu (grondwatervervuiling met name)? En zo ja welke zijn dat?

Antwoord:

Wanneer de graustabiel correct wordt gebruikt en niet in de verharding wordt geroerd, kent het geen bijzondere risico’s. Graustabiel is een gebonden materiaal. Daardoor vindt uitloging naar de ondergrond (grondwater) niet plaats. Bij het aanbrengen wordt het materiaal gewalst en afgetrild, zodat het een compact geheel wordt en het goed aan elkaar bindt. Hierdoor kan het bij wind of andere omstandigheden niet loskomen of opwaaien.

5. Welke mogelijkheden zijn er om op plekken in Culemborg waar staalslakhoudend materiaal is gebruikt te saneren?

Antwoord:

Deze mogelijkheid is er altijd. De kosten van verwijderen zijn echter aanzienlijk en gezien bovenstaande antwoorden achten wij het niet nodig deze kosten te maken.

Namens de fractie Partij voor de Dieren, Myra van der Velde